Werkzaamheden Vrijwilligers

De inzet van vrijwilligers berust op een aantal uitgangspunten:

Win –Win
De sterrenwacht wil een podium zijn waar amateurs hun astronomiehobby in een aangename sfeer met elkaar kunnen delen en ontwikkelen. Inzet van vrijwilligers wordt geplaatst in het perspectief van een wederzijdsvoordeel biedende relatie. Dat betekent enerzijds: een vrijwilliger wordt bijvoorkeur ingezet op taken die het beste aansluiten bij zijn of haar verwachtingen, wensen en talenten. Anderzijds worden met die aansluiting voorwaarden gecreëerd voor de ontwikkeling van astronomie als hobby en of het sociaal welbevinden van betrokkene. Het voordeel van deze benadering is een betere startpositie en duurzame motivatie van de vrijwilliger.

Contraprestatie
Een tweede vertrekpunt is: van de vrijwilliger wordt een bijdrage gevraagd aan het functioneren van de sterrenwacht. Het beginsel van optimale aansluiting bij wensen en talenten kan namelijk niet ongelimiteerd en uitsluitend worden voortgezet in het belang van het individu. Immers er zijn taken die voor het goed functioneren van de sterrenwacht nodig zijn wil ze haar publieke taak kunnen realiseren. Anders gezegd: naast ruimte voor het hobbyaspect is er de verplichting tot inzet voor de sterrenwacht. Geplaatst in het perspectief van een win-win relatie, gaan beide belangen overigens heel goed samen zo bewijst de praktijk.

Profiel Sterrengids
Alle vrijwilligers bij de sterrenwacht heten Sterrengids. Wat hieronder beschreven wordt zijn een aantal taken welke – op hoofdlijn – naar aard en doel zijn geclusterd en als functieprofielen een overzicht geven van de meeste werkzaamheden voor vrijwilligers. Profielen geven de nodige ruimte voor persoonlijke accenten en bevorderen uitwisselbaarheid van personen en taken. Hierdoor wordt de flexibiliteit van inzet bij actuele situaties (niet standaard) vergroot en zeker gesteld. Anders gezegd: van vrijwilligers wordt verwacht dat men zoveel mogelijk naast de “hoofdtaken” ook beschikbaar is voor andere taken.

Spreiding van Competenties en Inzet
Het prototype van de “ideale vrijwilliger” is multi-inzetbaar op alle werkzaamheden. In de praktijk zal het vaker voorkomen dat vrijwilligers vooral kwaliteiten hebben voor een bepaalde taak. De sterrenwacht streeft er naar een bezetting van vrijwilligers te hebben waarin alle benodigde vaardigheden in ruim voldoende mate aanwezig zijn om alle werkzaamheden altijd te kunnen verrichten.

Teamwork
Tot slot wordt opgemerkt dat inzet van vrijwilligers altijd in teamverband plaats vindt. Het is vanzelfsprekend dat vrijwilligers elkaar met raad en daad bijstaan om hun hobby verder te ontwikkelen en de sterrenwacht goed te laten functioneren. De verwachtte grondhouding is die van een enthousiaste hobbyist / vrijwilliger die het leuk vindt om over zijn hobby te praten met collega’s en er over te vertellen aan het publiek.

Sterrengids profielen
De sterrenwacht kent tal van werkzaamheden. Om de inzet van een Sterrengids zo effectief mogelijk te laten verlopen zijn de werkzaamheden geordend rond een bepaald instrument, voorziening of doel. Onderstaand een overzicht in zogenaamde profielen waarop inzet mogelijk is.
1. Algemeen Beheer
Samen met Staatsbosbeheer (SBB), en vrijwilligers van de partners IVN /CNME *, helpen bij ontvangst en begeleiding van (groepen) bezoekers in het bezoekerscentrum.
Helpen bij verkoop van artikelen uit de winkel van het bezoekerscentrum.
Assistentie verlenen bij het inrichten van het centrum, bij thema-exposities etc., van de partners en of SBB.
Verstrekken van algemene of specifieke informatie aan bezoekers over het Bezoekerscentrum, de omgeving en of specifieke activiteiten van IVN/CNME/SBB of Sterrenwacht.
Verrichten van corvee- of huishoudelijke karweitjes.
Assisteert indien gewenst collega vrijwilligers.
Geven van aanwijzingen geven de goede orde of veiligheid betreffende.
2. Gasten ontvangen
Kaartverkoop en controle voor de sterrenwacht.
Ontvangen van (groepen) bezoekers bij de entree van de sterrenwacht, informatie geven over het bezoek aan de sterrenwacht en actuele dagprogramma’s. het begeleiden van bezoekers naar afzonderlijke attracties: Planetarium, Sky-Walk of Koepel.
Verrichten van licht huishoudelijke karweitjes en corvee.
Helpt indien gewenst collega vrijwilligers.
Geven van aanwijzingen geven de goede orde of veiligheid betreffende.
3. Onderhoud en beheer
Verrichten van algemeen (technisch) onderhoud en beheerswerk, zoals: het verrichten van kleine reparaties en onderhoudswerkzaamheden, het instrumentarium, computers en overige inrichting van de sterrenwacht betreffende.
Helpen bij het klaar zetten van (presentatie) instrumenten etc., in de koepel, planetarium, filmzaal of multifunctionele ruimte.
Helpt indien gewenst collega vrijwilligers.
Verrichten van licht huishoudelijke karweitjes en corvee.
Geven van aanwijzingen geven de goede orde of veiligheid betreffende.
4. Planetarium
Geven van uitleg geven over het planetariumsysteem, daarbij onderhoudend vertellen over het vertoonde programma, afgestemd op het divers publiek cq doelgroepen.
Contact met het publiek onder andere door vragen van het publiek te beantwoorden.
Helpt indien gewenst collega vrijwilligers.
Verrichten van werkzaamheden als licht huishoudelijke karweitjes en corvee.
Geven van aanwijzingen geven de goede orde of veiligheid betreffende.
5. Koepel en telescopen
Vertelt het publiek over het systeem van koepel en telescopen.
Vertellen over Sterrenbeelden, Astronomische objecten in koepel of op de Sky walk.
Geven van presentaties in de multifunctionele ruimte of filmzaal.
Mogelijk optreden als docent bij cursussen en workshops.
Aanwijzingen geven de goede orde of veiligheid betreffende.
Helpt indien gewenst collega’s.
Verrichten van lichte huishoudelijke karweitjes en corvee.
Sterrengidsen zijn allen VIP.

De sterrenwacht Hellendoorn is en blijft een platte organisatie zonder hiërarchische lagen, maar wel met een informele collegiale cultuur. Vrijwilligers zijn allen gelijk en allen hebben de VIP status.

* IVN Instituut Voor Natuur
   CNME Centrum voor Natuur en Milieu Educatie.