Zwarte gaten met Spaghetti
Het was me een drukte van belang afgelopen zaterdag bij de Sterrenwacht Hellendoorn. Die drukte werd veroorzaakt doordat de sterrenwacht opnieuw meedeed met het landelijk evenement: Het weekend van de Wetenschap, een initiatief van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Meer dan driehonderd veelal jonge ouders met kinderen namen een kijkje ‘achter de schermen’ van de sterrenwacht. Dat ‘even een kijkje nemen’ deden ze niet tevergeefs want de sterrenwacht had breed uitgepakt zogezegd. Dat breed uitpakken werd mede mogelijk omdat dit evenement samen met de Universiteit Twente en de regionale Ontwikkelingsinstelling TETEM uit Enschede werd uitgevoerd. En dus waren er allerlei spectaculaire Doe-activiteiten en Demonstraties vooral gericht op de jeugd te beleven.
Robotautootjes. De medewerkers van TETEM bijvoorbeeld hadden nauwelijks tijd voor een kop koffie want de belangstelling voor het maken van een echt Hologram was doorlopend hoog. Ook waren de kinderen niet weg te slaan bij een tafel met zogenaamde Embots oftewel kleine zelfrijdende robotautootjes. Wegslaan was uiteraard helemaal de bedoeling ook niet, integendeel de kids werden juist uitgenodigd om zelf een parcours te programmeren waarover de robotautootjes dan konden rijden. Science on Tour van de UT deed ook weer goede zaken met onder ander een zweeftreintje en diverse stikstof proeven. De studenten van de UT dragen bij dit proeven altijd witte stofjassen en veiligheidsbrillen waardoor het geheel de ietwat mysterieuze uitstraling had van een echt uitvinderslaboratorium, geweldig interessant natuurlijk voor de kids.
File vorming. Over drukte gesproken, daar konden de vrijwilligers van de sterrenwacht ook van meepraten: de lunch bijvoorbeeld werd veelal staande genuttigd. Of het nu ging om vragen over de breking van licht, dan wel hoe de verschillende telescopen werken, bij elke tafel en instrument was de belangstelling overweldigend groot. Uiteraard konden de bezoekers een kijkje nemen in de koepel waar uitleg werd geven over de werking van de telescopen. Onderaan de trap naar de koepel en het planetarium was regelmatig sprake van filevorming en werden vrijwilligers ingeschakeld als verkeersregelaars om de doorstroming naar boven in ordelijke banen te leiden.
Spaghetti. Allemaal heel mooi natuurlijk die grote belangstelling, maar het allermooiste natuurlijk waren de nieuwsgierige blikken en vragen van al die kinderen. Hier een willekeurige greep aan vragen die aan de vrijwilligers werden gesteld: Hoe komt het dat de aarde draait? Wat was er voor de oerknal? Hoe is de zon ontstaan? Waarin zet het universum eigenlijk uit? Wat gebeurt er als ik in een zwart gat val? Het antwoord op die vraag is altijd even hilarisch als vermakelijk griezelig. Want het serieuze verhaal wil dat zodra je in de buurt van zo’n ruimtemonster komt, je aan je voeten naar beneden wordt getrokken en zo steeds verder uitgerekt tot je bent veranderd in hele kleine spaghettisliertjes. Door het verschil in zwaartekracht buiten en binnen het zwarte gat word je dus ‘gespaghettificeerd’.
Het maakte de vrijwilligers van de sterrenwacht allemaal niet uit; blij door deze grote belangstelling van het jonge publiek voor de wereld van wetenschap en techniek, werden alle vragen enthousiast en gemotiveerd beantwoord. Iedereen keek terug op een heel geslaagde Dag van de Wetenschap. Een blije dag was het, een dag die volledig strookte met de missie van de sterrenwacht, een missie die je terug vindt in de slogan: To inform- to Educate and to Entertain you. Cor Kolthof