Terugblik Sterrencollege 10 september jl.
“Duik in het heelal met radiotelescoop LOFAR”
door Wim van Cappellen
Wim van Cappellen, hoofd Strategische Programma’s bij ASTRON, begint zijn lezing met de jonge geschiedenis van de radiotelescopie.
De geschiedenis start bij Karl Lansky in 1930 die met een eigen gebouwde schotel “per ongeluk” radiogolven uit de ruimte.
Op een gegeven moment was de grens van de grootte van de traditionel radiotelescopen bereikt en daarop kwamhet Nederlandse instituut ASTRON met de oplossing door duizenden kleine antennes te plaatsen en de signalen ervan door een supercomputer te laten combineren. Dit leidde tot de opening van LOFAR (Low Frequency Array)in 2010 in Drenthe. Ondertussen is het netwerk uitgebreid naar zo”n 8 Europese landen en zijn er nog eens 2 in aanbouw.
Vervolgens vertelt Wim over belangrijke ontdekkingen van en grote uitdagingen voor LOFAR . Er zijn onder andere miljoenen nieuwe sterrenstelsels, zwarte gaten,kosmische webben en de interactie tussen exoplaneten en hun eigen sterren ontdekt. Uitdagingen voor LOFAR zijn bijvoorbeeld storingen door windturbines, luchtvaartcommunicatie, mobiele telefonie netwerken en het grote aantal satellieten van onder andere Starlinken tevens de hoge kosten aan energie die nodig is voor de grote hoeveelheid dataverwerking.
Tijdens de lezing werden er door de bezoekers vragen gesteld waaruit bleek dat de interesse voor radioastronomie en in het bijzonder voor LOFAR groot is.